الشيخ الأميني ( مترجم : واحدى )

260

الغدير ( فارسى )

ملاحظه نمىكنيد كه ما با همين دانش و معرفتى كه به شعر و نقادى آن داريم ، اگر ديوان ابو تمام را ورق بزنيم و مشاهده كنيم كه در آن ديوان چند قصيده يا يك قصيده از ديگران ثبت شده ، با ذوق و ادراك تفاوت آن را با شعر ابو تمام و سبك و اسلوب او درك خواهيم كرد . ملاحظه كنيد ، نقادان و شعرشناسان از اشعار منسوب به ابو تمام ، قصايد فراوانى را حذف و اسقاط كرده‌اند ، چون با شيوهء او در نظم سخن مباينت داشته است و با همين روش در اشعار ابو نواس ، مطالعه كرده چكامه‌هاى فراوانى را ساقط كرده‌اند ، چون با سبك و شيوهء او در پرداختن شعر آشنايى داشته‌اند . نقادان ادب ، دربارهء شعر ديگران هم غير از ابو تمام و ابو نواس ، با همين روش به تحقيق و بررسى برخاسته‌اند و دليل آنان ، تنها ذوق ادبى و توجه به سبك ويژهء هريك از شعرا بوده است . شما با تأمل و دقت در كتاب نهج البلاغه نيز ملاحظه مىكنيد كه تمام آن چون آب ، يكرنگ و يك طعم است ، با يك روح و يك روش ، درست مانند جسم بسيطى كه اجزاى آن هيچگونه تفاوتى با هم ندارند ، مانند قرآن كريم كه اول آن با وسط و وسط آن با آخرش يكسان است و هرسوره يا هرآيه كه مورد تأمل قرار گيرد ، با ساير سور و آيات ، از حيث برداشت ، روش ، اسلوب ، مسلك ، نظم و ترتيب ، متحد و برابر است . بنابراين ، اگر قسمتى از نهج البلاغه ساختگى و قسمت ديگر آن صحيح و مسلم بود ، يك‌چنين اتحادى در سبك و اسلوب نداشت . با اين برهان روشن ، سرگشتگى و گمراهى آنان كه مىگويند قسمتى از اين كتاب جعلى و ساختگى است ، آشكار و هويداست . ضمنا بايد دانست كه گويندهء اين سخن با طرح اين احتمال ، اشكالات فراوانى بر مسلميات مذهب خودش وارد مىكند كه از عهدهء پاسخ برنخواهد آمد ، زيرا اگر پاى اين گونه احتمالات در ميان بيايد و تا اين حد تسليم وسوسه و ترديد شويم ، به هيچ حديث رسول خدا هم وثوق و اطمينان نخواهيم يافت و رواست كه كسى درصدد طعن و انكار برآمده ، بگويد : اين خبر جعلى است ، اين سخن ساختگى است و همچنين خطبه‌ها و